Cách chọn thiết bị thu rác phù hợp theo lưu lượng và tải rác

Trong thiết kế trạm xử lý nước thải, hạng mục Tách rác (Screening) thường chiếm tỷ trọng nhỏ trong ngân sách đầu tư (<5%) nhưng lại quyết định đến 90% sự ổn định của toàn hệ thống. Một lựa chọn sai lầm ở khâu này sẽ gây ra hiệu ứng domino: Máy bơm bị tắc cánh, màng MBR bị rách do rác sợi, hoặc bể sinh học bị đóng váng. Vậy làm thế nào để chọn thiết bị thu rác chính xác khi thị trường có quá nhiều chủng loại? Tại Pendin, chúng tôi quan niệm rằng một thiết bị tách rác tốt không phải là thiết bị đắt tiền nhất, mà là thiết bị ‘hiểu’ dòng chảy nhất. Bài viết này sẽ đi sâu vào các thông số kỹ thuật cốt lõi để giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn nhất.

Nguyên tắc “Vận tốc Vàng” trong lựa chọn thiết bị

Trước khi chọn loại máy, kỹ sư cần kiểm tra thông số quan trọng nhất: Vận tốc dòng chảy qua khe (Velocity through screen).

• Vùng an toàn (0.6 – 0.9 m/s): Đây là vận tốc lý tưởng. Ở tốc độ này, dòng chảy đủ mạnh để ngăn cát lắng đọng trước song chắn, nhưng không quá mạnh để ép rác đi xuyên qua khe.
• Rủi ro khi vận tốc < 0.4 m/s: Cát và sỏi sẽ lắng xuống đáy kênh dẫn, lâu ngày làm kẹt chân máy lược cào hoặc gây mài mòn cánh khuấy phía sau.
• Rủi ro khi vận tốc > 1.0 m/s: Áp lực nước sẽ ép chặt rác (đặc biệt là nilon, vải) vào mặt lưới, gây ra hiện tượng “ghì chặt” khiến cơ cấu cào không thể bóc rác ra được, dẫn đến quá tải động cơ.

Kịch bản 1: Xử lý rác thô & tải lượng lớn (Trạm bơm đầu mối)

Đặc điểm: Nước thải đô thị hoặc nước mưa chứa rác kích thước lớn (gỗ, đá, chai nhựa). Tải lượng rác biến thiên đột ngột khi có mưa.

Rủi ro cần giải quyết: Tắc nghẽn cục bộ (Jamming) và Va đập cơ khí.

Giải pháp tối ưu: Máy vớt rác lược cào (Mechanical Bar Screen)

• Tại sao không dùng Trống quay? Máy trống quay với lưới tinh (1-5mm) sẽ bị vỡ hoặc rách lưới ngay lập tức khi gặp các vật thể cứng như đá hay gỗ.
• Tiêu chuẩn lựa chọn của Pendin:
  • Khe hở (Bar spacing): 15mm – 50mm.
  • Hình dáng thanh chắn: Sử dụng thanh hình giọt nước (Teardrop) thay vì thanh chữ nhật để giảm tổn thất áp lực (Headloss) và hạn chế rác bị kẹt giữa các khe.
  • Cơ cấu bảo vệ: Tích hợp chốt an toàn (Shear pin) hoặc cảm biến quá dòng để tự ngắt khi gặp vật thể cứng không thể cào.

Xem chi tiết thiết bị: Máy vớt rác lược cào Pendin

Kịch bản 2: Xử lý rác tinh & dầu mỡ FOG (Thực phẩm, giết mổ)

Đặc điểm: Nước thải chứa nhiều vụn thịt, mỡ đóng tảng và các hạt lơ lửng nhỏ (< 2mm).

Rủi ro cần giải quyết: Hiện tượng “Mù mắt sàng” (Blinding) do mỡ bám dính.

Giải pháp tối ưu: Máy vớt rác Trống quay (Rotary Drum Screen)

• Tại sao Lược cào thất bại? Lược cào thô (khe >10mm) sẽ để lọt hầu hết các vụn rác nhỏ. Rác này sau đó sẽ gây tắc bơm bùn hoặc làm quá tải bể vi sinh.
• Tại sao Rác tĩnh thất bại? Máy tách rác tĩnh (Static Screen) rất dễ bị mỡ bám vào lưới, tạo thành lớp màng ngăn nước chảy qua, gây tràn nước (Overflow) chỉ sau vài giờ hoạt động.
• Công nghệ của Pendin: Sử dụng Trống quay với khe lưới V-wire (0.5 – 2mm) tích hợp hệ thống vòi phun rửa áp lực cao (Backwash). Chuyển động quay liên tục kết hợp với nước áp lực sẽ phá vỡ liên kết của dầu mỡ, giữ cho mặt lưới luôn thoáng để nước đi qua.

Xem chi tiết thiết bị: Máy vớt rác trống quay 

Kịch bản 3: Xử lý rác xơ sợi & ngân sách thấp (Giấy, dệt nhuộm)

Đặc điểm: Rác chủ yếu là xơ sợi dài, vải vụn. Không có dầu mỡ kết dính. Yêu cầu chi phí vận hành thấp.

Rủi ro cần giải quyết: Cuốn trục và chi phí điện năng.

Giải pháp tối ưu: Máy tách rác Tĩnh (Static Screen / Sieve Bend)

• Cơ chế “Coanda” đặc biệt: Nước thải trượt trên bề mặt lưới cong. Nhờ hiệu ứng Coanda, nước bám vào bề mặt cong đi qua khe, còn rác rắn theo quán tính trượt xuống dưới.
• Lợi thế: Không sử dụng động cơ, không tốn điện, không có chi tiết chuyển động nên tuổi thọ cực cao. Đây là lựa chọn kinh tế nhất cho các nhà máy quy mô nhỏ hoặc làm bước xử lý sơ bộ thu hồi bột giấy.

Xem chi tiết thiết bị: Máy vớt rác tĩnh

Bảng so sánh nhanh để ra quyết định

Để giúp Quý khách hàng dễ dàng hình dung, Pendin tóm tắt các tiêu chí kỹ thuật trong bảng sau:

Tiêu chí	Máy Lược Cào (Bar Screen)	Máy Trống Quay (Drum Screen)	Máy Tách Rác Tĩnh (Static)
Loại rác tối ưu	Rác thô, kích thước lớn (>10mm)	Rác tinh, hạt nhỏ, có dầu mỡ	Rác xơ sợi, không dầu mỡ
Lưu lượng	Rất lớn (hàng chục nghìn m3)	Trung bình – Lớn	Nhỏ – Trung bình
Tổn thất áp lực	Thấp (< 100mm)	Trung bình	Cao (do cần bơm nâng lên cao)
Rủi ro chính	Lọt rác tinh gây hại bơm	Tắc nghẽn nếu không rửa lưới	Bị bít kín bởi dầu mỡ
Chi phí đầu tư	Trung bình	Cao	Thấp nhất

Kết luận

Không có thiết bị nào là “tốt nhất”, chỉ có thiết bị “phù hợp nhất”. Việc chọn thiết bị thu rác đòi hỏi sự thấu hiểu về bản chất dòng thải và tính toán thủy lực chi tiết. Một tính toán sai về vận tốc qua khe có thể khiến bạn phải trả giá bằng việc thay thế toàn bộ hệ thống máy bơm phía sau. Tại Pendin, quy trình bán hàng của chúng tôi bắt đầu từ việc Khảo sát và Tính toán. Chúng tôi cam kết đưa ra giải pháp bảo vệ tối ưu, “may đo” theo đúng thông số của từng trạm xử lý. Hãy liên hệ với Pendin để nhận được bản tính toán thủy lực chi tiết cho hệ thống tách rác của bạn.

LIÊN HỆ NHẬN BÁO GIÁ & TƯ VẤN KỸ THUẬT

Đội ngũ kỹ sư của Pendin luôn sẵn sàng hỗ trợ Quý khách 24/7.

• Hotline tư vấn: 0972.839.315
• Email yêu cầu báo giá: infor.pendin@gmail.com
• Đăng ký tư vấn trực tuyến: https://pendin.vn/lien-he/