Hiểu đúng về máy vớt rác trống quay để tránh lắp sai thiết bị

Trong hệ thống xử lý nước thải, đặc biệt là đối với các ngành công nghiệp đặc thù như dệt nhuộm, sản xuất giấy, thực phẩm hay giết mổ gia súc, công đoạn tách rác tinh đóng vai trò quyết định đến hiệu suất của toàn bộ dây chuyền phía sau. Nếu như song chắn rác thô chỉ loại bỏ được các vật thể lớn, thì máy vớt rác trống quay (Rotary Drum Screen) chính là “chuyên gia” xử lý các thành phần khó chịu nhất: xơ sợi, lông vũ, vụn hữu cơ và các hạt rắn lơ lửng (TSS). Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít chủ đầu tư vì chưa hiểu rõ nguyên lý vận hành hoặc chọn sai thông số kỹ thuật đã dẫn đến tình trạng thiết bị hoạt động kém hiệu quả, gây tắc nghẽn màng lọc và lãng phí ngân sách đầu tư. Bài viết này sẽ phân tích chuyên sâu về thiết bị để giúp quý khách hàng có lựa chọn chính xác ngay từ đầu.

Máy vớt rác trống quay là gì và khi nào cần dùng máy vớt rác trống quay?

Máy vớt rác trống quay, hay còn gọi là lưới lọc rác trống quay, là một thiết bị cơ khí chính xác được thiết kế để tách các chất rắn có kích thước nhỏ ra khỏi dòng nước thải liên tục. Khác với các loại lược cào hoạt động gián đoạn, máy trống quay vận hành liên tục, đảm bảo dòng chảy không bao giờ bị ùn ứ.

Để tránh lắp sai thiết bị, trước hết cần hiểu rõ vị trí và vai trò của máy vớt rác trống quay trong sơ đồ công nghệ. Khác với các loại song chắn rác thô (Bar Screen) thường được đặt ở đầu vào trạm bơm để chặn gỗ, đá, bao tải; máy trống quay thuộc nhóm thiết bị Lọc Tinh (Fine Screening). Nó thường được lắp đặt ở giai đoạn tiền xử lý thứ cấp, sau song chắn rác thô và trước bể điều hòa hoặc bể sinh học.

Nhiệm vụ cốt lõi của thiết bị này là loại bỏ các chất rắn lơ lửng có kích thước nhỏ (từ 0.25 mm đến 2 mm) mà song chắn thô đã bỏ sót. Các thành phần này bao gồm xơ vải, tóc, vụn thực phẩm, mỡ đóng cục, và các hạt nhựa vi mô. Đây là những “kẻ thù” nguy hiểm nhất đối với các thiết bị hạ nguồn nhạy cảm như màng lọc MBR, đĩa phân phối khí, và bơm định lượng. Nếu không có máy trống quay, các tạp chất này sẽ nhanh chóng làm tắc nghẽn lỗ màng, gây sụt áp, giảm lưu lượng xử lý và buộc nhà máy phải dừng hoạt động để tẩy rửa hóa chất thường xuyên, làm tăng vọt chi phí vận hành (OPEX). Do đó, đối với các ngành công nghiệp đặc thù như dệt nhuộm, giấy, chế biến thủy sản, hoặc các trạm xử lý nước thải đô thị tiên tiến, việc lắp đặt máy vớt rác trống quay không phải là lựa chọn, mà là yêu cầu kỹ thuật bắt buộc.

Nguyên lý hoạt động: Cơ chế “Tự làm sạch” vượt trội

Sự khác biệt lớn nhất giữa máy vớt rác trống quay và các loại lưới lọc tĩnh là khả năng vận hành liên tục mà không bị tắc nghẽn bề mặt lọc. Điều này đạt được nhờ cơ chế cơ khí thông minh kết hợp giữa chuyển động quay và hệ thống rửa ngược.

Cấu tạo trung tâm của máy là một lồng lưới hình trụ (Drum) được chế tạo từ vật liệu Inox 304/316 chất lượng cao. Lưới lọc thường là dạng lưới nêm (Wedge Wire) với tiết diện hình tam giác, giúp giảm thiểu ma sát và hạn chế tối đa việc rác bị kẹt trong khe lưới. Nước thải được đưa vào bên trong lồng quay (Internal Fed) hoặc chảy qua bề mặt ngoài (External Fed) tùy theo thiết kế. Dưới tác dụng của trọng lực hoặc áp suất thấp, nước sạch sẽ đi xuyên qua các khe hở của lưới ra ngoài, trong khi rác và chất rắn lơ lửng bị giữ lại trên bề mặt lưới.

Điểm mấu chốt nằm ở chuyển động quay của lồng. Khi lồng quay, lớp rác bám trên bề mặt lưới sẽ được đưa lên điểm cao nhất của chu kỳ. Tại đây, một hệ thống vòi phun nước áp lực cao (Backwash System) được bố trí bên ngoài (hoặc bên trong) sẽ phun ngược chiều dòng chảy, đánh bật toàn bộ rác rơi xuống máng thu gom đặt ở tâm trục hoặc phía dưới. Cơ chế này diễn ra liên tục, đảm bảo bề mặt lưới luôn được “tái sinh” và duy trì diện tích lọc hiệu dụng tối đa. Nhờ đó, máy có thể hoạt động ổn định 24/7 ngay cả khi tải lượng chất rắn đầu vào tăng đột biến, loại bỏ hoàn toàn rủi ro tràn nước do tắc nghẽn lưới lọc – một nhược điểm chí mạng của các loại lưới tĩnh.

Những sai lầm phổ biến khiến lắp đặt máy trống quay thất bại

Dù là một thiết bị hiệu quả, nhưng máy trống quay không phải là “chiếc đũa thần” vạn năng. Dưới góc độ là nhà sản xuất có kinh nghiệm xử lý nhiều sự cố thực tế, Pendin chỉ ra 3 sai lầm mà các chủ đầu tư thường mắc phải:

Chọn sai kích thước khe hở (Slot size)

Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều khách hàng với tâm lý “lọc càng sạch càng tốt” đã yêu cầu khe lọc quá nhỏ (ví dụ 0.1mm – 0.2mm) cho những loại nước thải có độ nhớt cao hoặc chứa nhiều mỡ (như nước thải chế biến thủy sản). Kết quả là màng lưới nhanh chóng bị bít kín bởi màng nhầy sinh học, nước không thoát kịp gây tràn máy. Ngược lại, nếu chọn khe quá lớn (>5mm) cho nước thải dệt nhuộm, các xơ vải sẽ lọt qua và gây họa cho hệ thống bơm phía sau. Việc lựa chọn khe hở phải dựa trên tính chất hạt rác và yêu cầu bảo vệ của công trình phía sau.

Lắp đặt sai vị trí trong dây chuyền

Máy vớt rác trống quay là thiết bị lọc tinh, nó không được thiết kế để chịu tải các loại rác thô to lớn như cành cây, gạch đá hay bao tải. Một số công trình bỏ qua bước lọc thô (dùng máy lược cào hoặc song chắn rác) mà cho nước thải đi thẳng vào máy trống quay. Hậu quả là lồng lưới mỏng manh bị rách, trục quay bị kẹt hoặc gãy cánh vít do va đập với vật cứng. Nguyên tắc bất di bất dịch: Phải có lọc thô trước khi vào lọc tinh.

Lựa chọn vật liệu không phù hợp

Môi trường nước thải công nghiệp thường chứa các thành phần ăn mòn hóa học mạnh như Axit, Kiềm hoặc Clorua (trong nước thải tẩy nhuộm, thuộc da). Nếu sử dụng Inox 304 thông thường cho những môi trường này, thiết bị sẽ nhanh chóng bị rỗ bề mặt, ăn mòn mối hàn và thủng lưới chỉ sau vài tháng. Đối với các loại nước thải đặc thù này, Pendin luôn tư vấn khách hàng nâng cấp lên vật liệu Inox 316 hoặc 316L để đảm bảo tuổi thọ công trình.

Giải pháp máy vớt rác trống quay chuẩn ISO từ Pendin

Tại Pendin, chúng tôi không bán máy theo catalogue có sẵn một cách cứng nhắc. Mỗi chiếc máy vớt rác trống quay xuất xưởng đều là kết quả của quá trình khảo sát, tính toán thủy lực và “may đo” kích thước phù hợp với hiện trạng của từng dự án.

Sản phẩm của Pendin được chế tạo trên dây chuyền công nghệ hiện đại, tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015. Pendin cam kết sử dụng vật liệu Inox 304 cho các ứng dụng nước thải sinh hoạt thông thường và Inox 316 (thép không gỉ chứa Molypden) cho nước thải công nghiệp, dệt nhuộm hoặc nước biển. Inox 316 cung cấp khả năng chống ăn mòn lỗ (pitting corrosion) vượt trội, đảm bảo kết cấu lồng quay không bị mục rỗng sau nhiều năm vận hành. Các chi tiết chịu lực như trục quay, bánh răng truyền động cũng được chế tạo từ thép hợp kim cường độ cao, được nhiệt luyện để chịu mài mòn.

Về công nghệ gia công, Pendin áp dụng quy trình hàn TIG tự động cho lồng lưới Wedge Wire, đảm bảo các mối hàn ngấu sâu, đều và không bị biến dạng nhiệt. Khe hở lưới được kiểm soát bằng máy CNC với dung sai cực nhỏ, đảm bảo độ đồng đều trên toàn bộ bề mặt lọc. Hệ thống vòi phun rửa được thiết kế với góc phun và áp lực tối ưu hóa, vừa đảm bảo sạch rác vừa tiết kiệm nước rửa. Động cơ và hộp số giảm tốc được lựa chọn từ các thương hiệu G7 uy tín, đảm bảo vận hành êm ái, độ ồn thấp và tiết kiệm năng lượng.Bên cạnh đó, với tư cách là nhà sản xuất gốc (OEM), Pendin cam kết cung cấp dịch vụ bảo hành, bảo trì trọn đời và luôn sẵn có linh kiện thay thế, giúp khách hàng hoàn toàn yên tâm trong quá trình sử dụng.

Kết luận

Máy vớt rác trống quay là thiết bị không thể thiếu trong các trạm xử lý nước thải hiện đại, đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ các thiết bị tinh vi phía sau và đảm bảo chất lượng nước đầu ra. Tuy nhiên, để thiết bị phát huy tối đa hiệu quả, việc hiểu đúng về nguyên lý hoạt động, lựa chọn đúng chủng loại và vật liệu chế tạo là vô cùng quan trọng. Pendin, với hơn 10 năm kinh nghiệm và năng lực chế tạo cơ khí môi trường chuẩn mực, cam kết mang đến cho Chủ đầu tư và Nhà tư vấn những giải pháp lọc rác tinh tối ưu nhất, giải quyết triệt để bài toán tắc nghẽn và tối ưu hóa chi phí vận hành cho toàn bộ nhà máy. Để tránh những sai lầm tốn kém trong việc lựa chọn thiết bị tiền xử lý, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của Pendin để được tư vấn giải pháp máy vớt rác trống quay phù hợp nhất với dự án của bạn.