Tin tức cơ khí thiết bị môi trường
Cách Chọn Song Chắn Rác Trạm Bơm Theo Lưu Lượng Và Đặc Điểm Rác
Th8
Cách chọn song chắn rác trạm bơm không đơn giản là đo chiều rộng cửa rồi đặt một bộ khung thép có khe chắn phù hợp. Khe quá lớn có thể để rác đi sâu về phía máy bơm; khe quá nhỏ lại làm tăng lượng rác giữ lại, tăng cản trở dòng nước và khiến công tác vệ sinh trở nên khó khăn hơn. Tại Pendin, chúng tôi lựa chọn và gia công song chắn rác dựa trên đồng thời nhiều dữ liệu của công trình, trong đó quan trọng nhất là lưu lượng, đặc điểm rác, khả năng cho rác đi qua của máy bơm, kích thước cửa lấy nước, chiều sâu, phương án vớt rác và môi trường làm việc.
Muốn chọn song chắn rác cần xác định 7 thông số nào?
Trước khi lựa chọn cấu hình, Pendin thường bắt đầu từ dữ liệu thực tế của trạm thay vì chọn sẵn một model. Bảy nhóm thông tin dưới đây quyết định phần lớn cấu hình song chắn rác.
| Dữ liệu cần biết | Ảnh hưởng đến |
| Lưu lượng Q | Diện tích thông nước, kích thước song |
| Loại và kích thước rác | Khe chắn |
| Thông số máy bơm phía sau | Mức độ cần bảo vệ |
| Kích thước cửa/kênh | W × H, số lượng module |
| Mực nước và chiều sâu | Chiều cao, kết cấu song |
| Lượng rác | Thủ công hay cơ giới hóa |
| Môi trường nước | Vật liệu và bảo vệ bề mặt |
Không nên tách riêng từng thông số. Ví dụ, cùng một cửa rộng 2 m nhưng hai trạm có lưu lượng và loại rác khác nhau vẫn có thể cần hai cấu hình song hoàn toàn khác nhau.
1. Xác định loại rác trước khi chọn khe song chắn
Khe chắn là một trong những thông số được khách hàng hỏi nhiều nhất, nhưng đây không nên là thông số được quyết định đầu tiên. Pendin cần biết trước trạm đang gặp loại rác nào và thiết bị phía sau cần được bảo vệ khỏi vật thể kích thước bao nhiêu.
Một số nhóm thường gặp gồm:
- Cành cây, gỗ và vật nổi lớn.
- Bèo, cỏ, thực vật thủy sinh.
- Bao bì và rác sinh hoạt.
- Lá cây và rác hỗn hợp.
- Rác kích thước nhỏ hơn tại các hệ thống có yêu cầu cao hơn.
Đối với trạm bơm thuộc hệ thống thủy lợi, TCVN 13505:2022 nêu khe hở lưới chắn rác thường nằm trong khoảng 10–80 mm và phải phù hợp với khả năng cho rác đi qua của máy bơm; tiêu chuẩn cũng cho phép bố trí hai lớp chắn khi cần, gồm lớp thô phía trước và lớp nhỏ hơn phía sau.
2. Chọn song chắn theo lưu lượng và khả năng thông nước
Song chắn rác nằm trực tiếp trên đường nước vào trạm nên luôn tạo ra một mức cản trở nhất định. Khi rác tiếp tục tích tụ trên bề mặt song, diện tích thông nước hữu ích giảm và chênh lệch mực nước trước – sau song có thể tăng.
TCVN 13505:2022 cũng yêu cầu tính đến trường hợp một phần diện tích lưới bị rác che phủ khi kiểm tra ổn định kết cấu, cho thấy tải rác phải được xem là một trạng thái vận hành thực tế chứ không chỉ xét song ở điều kiện sạch hoàn toàn. Với các trạm bơm thoát nước sử dụng song chắn cơ giới, TCVN 7957:2023 quy định vận tốc nước thải qua khe tại lưu lượng lớn nhất khoảng 0,8–1 m/s.
Do đó, không nên chỉ lấy chiều rộng × chiều cao cửa làm kích thước song rồi bỏ qua lưu lượng.
3. Chọn song chắn rác thô hay cần nhiều cấp chắn?
Không phải trạm nào cũng cần một hệ thống nhiều cấp. Pendin lựa chọn dựa trên loại rác đầu vào và yêu cầu bảo vệ máy bơm hoặc thiết bị phía sau.
Khi chỉ cần song chắn rác thô
Song thô phù hợp khi mục tiêu chính là giữ:
- Cành cây.
- Bèo và thực vật lớn.
- Rác nổi.
- Vật thể kích thước lớn có nguy cơ đi vào khu vực bơm.
Đây là cấu hình thường gặp tại cửa lấy nước, trạm tiêu, trạm thủy lợi và các nguồn có rác thô.
Khi cần nhiều cấp chắn
Nếu nguồn nước có nhiều dải kích thước rác hoặc thiết bị phía sau yêu cầu bảo vệ cao hơn, có thể xem xét: Song chắn thô → cấp chắn nhỏ hơn
TCVN 13505:2022 cũng cho phép bố trí nhiều lưới dọc theo chiều dòng chảy nhằm tăng hiệu quả chắn/vớt rác và hạn chế tổn thất tập trung trên một lớp duy nhất. Quan trọng là không tự động chọn khe nhỏ hơn chỉ vì muốn “lọc kỹ hơn”.
4. Lượng rác quyết định vớt thủ công hay cơ giới
Một bộ song chắn được chọn đúng về khe nhưng không có phương án lấy rác phù hợp vẫn có thể trở thành nút thắt của trạm. Vì vậy, Pendin luôn xem song chắn và cách vớt rác là một bài toán chung.
Với lượng rác nhỏ, trạm quy mô nhỏ và vị trí thao tác thuận tiện, phương án vệ sinh thủ công có thể được xem xét theo thiết kế.
Khi:
- Lượng rác nhiều.
- Rác xuất hiện liên tục.
- Cửa lấy nước sâu.
- Trạm cần vận hành thường xuyên.
- Việc huy động nhân công khó khăn.
Pendin sẽ xem xét cơ giới hóa bằng các sản phẩm hiện đang cung cấp như:
- Gầu vớt rác.
- Máy lược rác.
TCVN 13505:2022 cũng khuyến nghị sử dụng thiết bị vớt rác cơ giới tự động hoặc bán tự động, trong khi hình thức thủ công chủ yếu dành cho trạm nhỏ.
5. Kích thước cửa và chiều sâu quyết định kết cấu song
Song chắn tại một cửa thu nhỏ không thể thiết kế giống hệ lưới có chiều cao lớn tại trạm bơm đầu mối. Ngoài kích thước W × H, Pendin cần xem cả phương án vận chuyển, lắp đặt và tháo thiết bị về sau.
Các dữ liệu cần kiểm tra gồm:
- Chiều rộng cửa.
- Chiều cao khu vực chắn.
- Mực nước vận hành.
- Cao độ sàn thao tác.
- Khả năng tiếp cận bằng thiết bị nâng.
- Không gian đưa song vào vị trí.
- Khả năng tháo từng module khi bảo trì.
Với song có kích thước lớn, Pendin có thể thiết kế chia module theo hồ sơ công trình để thuận tiện gia công, vận chuyển và lắp đặt. Bởi vậy, chỉ gửi một kích thước rộng × cao chưa đủ để lựa chọn hoàn chỉnh song chắn rác trạm bơm.
6. Phương án vớt rác phải được chọn cùng với song chắn
Đây là điểm thường bị bỏ qua khi thiết kế. Nếu công trình dự kiến sử dụng máy vớt rác, hình học của song phải phù hợp với chính cơ cấu thu gom đó. Theo TCVN 13505:2022, với phương án vớt thủ công, lưới chắn thường được đặt nghiêng khoảng 70°–80° so với phương ngang; khi vớt bằng máy, góc có thể nằm trong khoảng 70°–90° tùy thiết bị.
Điều này dẫn tới nguyên tắc rất quan trọng: Không nên thiết kế xong song chắn rồi mới chọn máy vớt rác. Tại Pendin, nếu dự án sử dụng song chắn kết hợp gầu vớt rác hoặc máy lược rác, hai phần được xem xét đồng thời về:
- Khe chắn.
- Hướng tiếp cận.
- Góc song.
- Cơ cấu thu gom.
- Không gian chuyển động.
- Vị trí xả rác.
Pendin hiện trực tiếp thiết kế và chế tạo song chắn rác kết hợp gầu vớt rác theo kích thước cửa và đặc điểm từng công trình.
7. Chọn vật liệu theo môi trường làm việc
Vật liệu không nên được lựa chọn chỉ dựa trên tiêu chí “loại nào bền nhất”. Điều cần xác định là môi trường nước, yêu cầu tuổi thọ, phương án bảo trì và ngân sách dự án.
Pendin hiện gia công song chắn rác bằng:
- Thép có hệ bảo vệ bề mặt phù hợp.
- Thép mạ kẽm nhúng nóng.
- Inox SUS304.
- Inox SUS316.
Các cấu hình vật liệu này đang được Pendin áp dụng cho sản phẩm song chắn rác gia công theo yêu cầu công trình. TCVN 13505:2022 cũng nêu lưới chắn rác có thể sử dụng thép thông thường hoặc thép không gỉ khi môi trường có tính ăn mòn cao. Vì vậy, SUS316 không mặc định là lựa chọn tốt nhất cho mọi dự án; vật liệu phải phù hợp với điều kiện thực tế.
Bảng chọn nhanh song chắn rác theo hiện trạng trạm bơm
Sau khi có đủ dữ liệu cơ bản, khách hàng có thể sử dụng ma trận dưới đây để định hướng cấu hình ban đầu. Việc chốt kích thước cuối cùng vẫn cần dựa trên bản vẽ và yêu cầu kỹ thuật cụ thể.
| Hiện trạng trạm | Hướng lựa chọn |
| Nhiều cành cây, bèo, vật nổi lớn | Song chắn rác thô |
| Rác nhiều kích thước | Xem xét nhiều cấp chắn |
| Trạm nhỏ, lượng rác ít | Có thể xem xét vệ sinh thủ công |
| Rác nhiều, vận hành thường xuyên | Song chắn + gầu/máy lược rác |
| Cửa sâu hoặc kích thước lớn | Song module + phương án nâng hạ |
| Môi trường ăn mòn | Vật liệu/bảo vệ bề mặt phù hợp |
| Công suất trạm được nâng lên | Kiểm tra lại diện tích thông nước |
| Rác liên tục bám kín song | Tăng khả năng thu gom cơ giới |
Kinh nghiệm từ các dự án song chắn rác Pendin năm 2026
Các tiêu chí lựa chọn trên không chỉ đến từ lý thuyết mà còn được Pendin áp dụng khi triển khai thiết bị tại nhiều dự án ngành nước và trạm bơm trong năm 2026.
Dự án Thụy Phương – Hà Nội
Pendin triển khai khe lưới chắn rác phía sông, lưới chắn rác phía sông cùng cửa van trạm bơm, van cửa phai và các thiết bị liên quan. Dự án thể hiện rõ việc lưới chắn rác cần được xem xét cùng mặt bằng cửa lấy nước và hệ cửa van, thay vì tách thành một sản phẩm độc lập.
Yên Xá – Linh Đàm
Hạng mục Pendin gồm song chắn rác, van cửa phai, tủ điện, sàn thao tác, lan can và thang leo, cho thấy yêu cầu vận hành và tiếp cận thiết bị cần được tính ngay trong bố trí tổng thể.
VCP Bắc Giang – Đại Hoàng Long
Trong dự án ký đầu năm 2026, Pendin triển khai van cửa phai và lưới chắn rác, với giá trị hợp đồng sau thuế 456.239.300 đồng. Ngoài ra, Pendin còn triển khai song chắn rác tại Hồ Phú Đô và Rạng Đông trong năm 2026.
Pendin – Chuyên Gia Giải Pháp Cơ Khí Môi Trường Hàng Đầu
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực gia công và lắp đặt thiết bị cơ khí môi trường, Pendin trực tiếp triển khai nhiều hệ thống chắn, thu gom rác và thiết bị trạm bơm theo yêu cầu riêng của từng công trình.
Năng lực sản xuất và kinh nghiệm thực tế
Pendin trực tiếp thiết kế, gia công và triển khai:
- Song/lưới chắn rác.
- Gầu vớt rác.
- Máy lược rác.
- Máy vớt rác.
- Van cửa phai.
- Stoplog.
- Đường ống trạm bơm.
- Thiết bị cơ khí phi tiêu chuẩn.
- Hệ thống điều khiển theo phạm vi dự án.
Song chắn rác Pendin hiện được gia công theo kích thước công trình, với khe chắn được lựa chọn theo lưu lượng và đặc điểm nguồn nước.
Giải pháp toàn diện và dịch vụ hậu mãi
Pendin đồng hành cùng khách hàng theo chuỗi: Tư vấn → Khảo sát → Thiết kế → Sản xuất → Lắp đặt → Chạy thử → Bảo trì. Với phương châm “Chính xác – Bền bỉ – Đồng hành”, chúng tôi không lựa chọn song chắn dựa trên một catalogue cố định mà dựa trên chính điều kiện vận hành của từng trạm.
Kết luận
Chọn đúng song chắn rác trạm bơm cần dựa trên lưu lượng, loại rác, khe chắn, kích thước cửa, phương án vớt rác và điều kiện môi trường. Khi các thông số được xác định đúng ngay từ đầu, hệ thống sẽ vừa đảm bảo khả năng thông nước, vừa hỗ trợ bảo vệ thiết bị và thuận tiện hơn trong vận hành, bảo trì.
