Cách xử lý tình trạng decanter thu nước không đều trong bể SBR

Trong công nghệ xử lý nước thải SBR, giai đoạn thu nước trong (Decanting) là bước cuối cùng và quyết định trực tiếp đến chất lượng nước đầu ra. Một thiết bị thu nước (Decanter) hoạt động hoàn hảo phải đảm bảo thu gom lớp nước bề mặt một cách nhẹ nhàng, đồng đều mà không làm xáo trộn lớp bùn lắng bên dưới. Tuy nhiên, một trong những sự cố vận hành phổ biến nhất khiến các kỹ sư đau đầu là tình trạng decanter thu nước không đều. Biểu hiện rõ nhất là máng thu bị nghiêng, nước chỉ tràn vào một bên, hoặc tốc độ hạ máng giật cục, gây ra hiện tượng cuốn theo bùn và làm tăng chỉ số TSS (chất rắn lơ lửng) trong nước xả thải. Pendin, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong thiết kế và chế tạo thiết bị cơ khí môi trường, sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân gốc rễ của sự cố này và hướng dẫn quy trình xử lý kỹ thuật dứt điểm, giúp Quý khách hàng khôi phục hiệu suất tối ưu cho hệ thống SBR.

Nguyên nhân phổ biến khiến decanter thu nước không đều

Để xử lý triệt để, chúng ta không thể chỉ điều chỉnh “ngọn” mà phải tìm ra “gốc” của vấn đề. Sự cố thu nước không đều thường xuất phát từ sự sai lệch trong ba yếu tố: Cơ khí, Thủy lực và Điều khiển.

Nguyên nhân đầu tiên và phổ biến nhất nằm ở sự mất cân bằng cơ khí (Mechanical Imbalance). Decanter, dù là dạng phao hay trục vít, đều là một cấu trúc có chiều dài lớn (khẩu độ có thể lên tới 6-8m). Nếu trong quá trình lắp đặt ban đầu, hệ thống trục quay hoặc khớp nối không được căn chỉnh đồng tâm tuyệt đối, hoặc bu lông neo bị lỏng lẻo sau thời gian dài vận hành, toàn bộ máng thu sẽ bị vặn xoắn. Đặc biệt đối với Decanter dạng phao, nếu sự phân bố trọng lượng của các thùng phao hai bên không đều (do thủng phao, nước rò rỉ vào trong), thiết bị sẽ ngay lập tức bị nghiêng về bên nặng hơn, khiến miệng thu nước bên đó chìm sâu hơn và hút nước mạnh hơn bên còn lại.

Nguyên nhân thứ hai liên quan đến hệ thống truyền động (Drive System). Đối với Decanter trục vít sử dụng hai motor hai bên, nếu hai động cơ này không được đồng bộ tốc độ hoàn hảo (do lỗi biến tần hoặc sai số hộp số), một bên sẽ hạ nhanh hơn bên kia, gây ra hiện tượng lệch máng. Đối với Decanter sử dụng cáp treo, sự giãn dài không đều của dây cáp thép sau thời gian chịu tải cũng dẫn đến tình trạng máng bị nghiêng. Ngoài ra, sự mài mòn không đều của các bạc lót hoặc vòng bi tại các khớp chuyển động cũng tạo ra lực ma sát khác nhau ở hai đầu, làm cho chuyển động hạ xuống bị giật cục, không êm ái.

Nguyên nhân thứ ba đến từ tác động ngoại cảnh và vật cản. Trong bể SBR, bọt nổi (scum) và rác thải thường xuyên tích tụ. Nếu thanh gạt bọt (scum baffle) của Decanter bị kẹt bởi rác hoặc mảng bám vi sinh dày đặc tại một vị trí, nó sẽ tạo ra lực cản cục bộ, ngăn cản dòng nước chảy vào máng một cách đồng đều.

Quy trình kiểm tra và chẩn đoán sự cố

Khi phát hiện nước sau xử lý bị đục hoặc máng thu có dấu hiệu nghiêng, Nhà vận hành cần thực hiện ngay quy trình kiểm tra từng bước để khoanh vùng lỗi.

Bước đầu tiên là Kiểm tra trực quan trạng thái tĩnh. Hãy đưa Decanter về vị trí nghỉ (Park position) trên mặt nước. Sử dụng thước thủy (spirit level) hoặc máy cân bằng laser để đo độ phẳng của mép máng thu nước theo phương ngang. Nếu phát hiện độ chênh lệch lớn hơn 5mm giữa hai đầu, chắc chắn thiết bị đã bị lệch cơ khí. Đồng thời, kiểm tra các thùng phao xem có dấu hiệu bị chìm, móp méo hay rò rỉ nước vào bên trong hay không.

Bước tiếp theo là Kiểm tra vận hành động (Dry & Wet Run). Chạy thử thiết bị ở chế độ tay (Manual). Quan sát kỹ chuyển động hạ xuống của Decanter. Nó có mượt mà không hay bị rung giật? Có tiếng ồn lạ phát ra từ hộp số hay trục vít không? Kiểm tra dòng điện (Ampe) của động cơ, nếu dòng cao bất thường chứng tỏ có ma sát lớn hoặc kẹt cơ khí. Đối với hệ thống dùng hai động cơ, hãy đo tốc độ vòng quay (RPM) của cả hai trục để đảm bảo sự đồng bộ.

Bước cuối cùng là Kiểm tra hệ thống điều khiển. Xem xét các cài đặt trên màn hình HMI/PLC. Tốc độ hạ máng (Vdown) có được cài đặt quá nhanh so với khả năng thủy lực của máng không? Các cảm biến giới hạn hành trình (Limit Switch) có hoạt động chính xác để dừng Decanter đúng điểm không? Đôi khi, lỗi không nằm ở cơ khí mà do tín hiệu điều khiển bị nhiễu, khiến động cơ chạy sai lệnh.

Giải pháp xử lý kỹ thuật: Căn chỉnh và Sửa chữa

Tùy thuộc vào nguyên nhân đã xác định, Pendin đề xuất các biện pháp khắc phục từ đơn giản đến phức tạp.

Xử lý lệch cân bằng phao: Nếu nguyên nhân do phao bị rò rỉ nước, cần tháo phao, hàn vá lỗ thủng (đối với phao Inox) hoặc thay thế mới. Nếu phao bị lệch do phân bố trọng lượng, cần điều chỉnh lại vị trí đối trọng (nếu có) hoặc thêm bớt vật liệu dằn (ballast) để đưa máng về trạng thái thăng bằng tuyệt đối trên mặt nước.

Căn chỉnh cơ khí hệ truyền động: Đối với Decanter trục vít, việc căn chỉnh độ đồng tâm của trục và độ phẳng của máng là bắt buộc. Kỹ thuật viên cần nới lỏng các bu lông liên kết, dùng kích thủy lực để điều chỉnh lại vị trí khung đỡ cho đến khi đạt độ phẳng yêu cầu, sau đó siết chặt và khóa chết bu lông. Nếu dây cáp bị giãn, cần tăng đơ (căng lại) cáp để đảm bảo chiều dài hai bên bằng nhau. Thay thế ngay các bạc lót, vòng bi đã bị mòn hoặc vỡ để loại bỏ ma sát không đều.

Đồng bộ hóa động cơ: Nếu hệ thống sử dụng hai động cơ độc lập, giải pháp tối ưu là lắp đặt thêm bộ mã hóa vòng quay (Encoder) và kết nối với biến tần để thực hiện điều khiển vòng kín (Closed-loop control), đảm bảo hai động cơ luôn chạy cùng tốc độ và vị trí. Nếu không thể nâng cấp, cần bảo dưỡng, thay dầu hộp số và cân chỉnh lại phanh từ để đảm bảo đặc tính cơ học của hai bên tương đồng nhau.

Giải pháp phòng ngừa tái diễn: Bảo trì và Nâng cấp

Xử lý sự cố chỉ là giải pháp tình thế. Để ngăn chặn tình trạng decanter thu nước không đều tái diễn, Chủ đầu tư cần áp dụng chiến lược bảo trì phòng ngừa và xem xét nâng cấp thiết bị nếu cần thiết.

Thiết lập lịch bảo trì định kỳ là yếu tố then chốt. Hàng tuần, cần vệ sinh sạch sẽ rác và mảng bám trên thanh gạt bọt và máng thu. Hàng tháng, kiểm tra và bôi trơn mỡ cho các trục vít, xích tải, khớp xoay. Hàng quý, kiểm tra lại độ thăng bằng của máng và độ căng của cáp/xích. Việc phát hiện sớm các sai lệch nhỏ sẽ giúp tránh được các hư hỏng lớn về kết cấu sau này.

Nếu thiết bị hiện tại thường xuyên gặp sự cố do thiết kế cũ kỹ hoặc vật liệu xuống cấp, hãy cân nhắc phương án nâng cấp hoặc thay thế. Các dòng Decanter thế hệ mới của Pendin được thiết kế với cơ cấu trục vít đơn trung tâm hoặc hệ thống phao tự cân bằng thông minh, giúp loại bỏ hoàn toàn rủi ro lệch máng do sai số truyền động hai bên. Vật liệu Inox 304/316 gia công CNC đảm bảo độ chính xác và độ bền vĩnh cửu trong môi trường nước thải.

Xem chi tiết: Danh mục sản phẩm Cửa thu nước (Decanter) Pendin

Giá trị đồng hành của Pendin: Dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu

Việc căn chỉnh Decanter đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao và thiết bị đo lường chính xác mà đội ngũ vận hành tại chỗ đôi khi không đáp ứng được. Pendin cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật toàn diện để giải quyết vấn đề này.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ Khảo sát và Chẩn đoán hiện trạng. Các chuyên gia của Pendin sẽ trực tiếp xuống công trình, sử dụng máy đo laser và thiết bị rung chấn để xác định chính xác nguyên nhân gây lệch. Dựa trên kết quả khảo sát, chúng tôi sẽ lập phương án sửa chữa chi tiết, bao gồm cả việc gia công lại các chi tiết cơ khí bị hỏng hoặc cung cấp phụ tùng thay thế chính hãng.

Đặc biệt, Pendin cam kết chuyển giao công nghệ và đào tạo. Sau khi sửa chữa, chúng tôi sẽ hướng dẫn kỹ lưỡng cho nhân viên vận hành về cách thức kiểm tra, căn chỉnh sơ bộ và các dấu hiệu cảnh báo sớm, giúp nhà máy chủ động hơn trong việc quản lý thiết bị. Sự đồng hành của Pendin đảm bảo hệ thống SBR của Quý khách luôn vận hành ở trạng thái tốt nhất.

Kết luận

Tình trạng Decanter thu nước không đều là một sự cố kỹ thuật có thể khắc phục hoàn toàn nếu được chẩn đoán đúng và xử lý kịp thời. Sự cân bằng cơ khí, đồng bộ truyền động và bảo trì định kỳ là ba chìa khóa vàng để đảm bảo thiết bị hoạt động ổn định. Đừng để một lỗi nhỏ ở khâu thu nước làm hỏng thành quả của cả quá trình xử lý sinh học. Với năng lực thiết kế chế tạo và kinh nghiệm xử lý sự cố dày dặn, Pendin sẵn sàng là đối tác tin cậy, giúp Quý khách hàng tối ưu hóa hệ thống Decanter, đảm bảo chất lượng nước xả thải luôn đạt chuẩn và bền vững theo thời gian. Nếu hệ thống SBR của bạn đang gặp vấn đề về thu nước, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật của Pendin để được tư vấn giải pháp khắc phục nhanh chóng và hiệu quả nhất.