Các lỗi vận hành gạt váng phổ biến và cách khắc phục triệt để

Trong một hệ thống xử lý nước thải, thiết bị thu váng (Surface Skimmer) thường được xem là hạng mục phụ trợ và ít được quan tâm nhất so với các máy bơm hay máy thổi khí. Tuy nhiên, thực tế hiện trường cho thấy đây lại là thiết bị dễ gặp sự cố cơ khí nhất. Tình trạng gãy cánh gạt, đứt xích tải hay cháy động cơ diễn ra thường xuyên, gây gián đoạn quy trình xử lý và tiêu tốn ngân sách bảo trì lớn. Dưới góc nhìn của Pendin – đơn vị đã trực tiếp sản xuất, lắp đặt và bảo hành hàng nghìn thiết bị trên toàn quốc, phần lớn các sự cố này không bắt nguồn từ chất lượng máy, mà xuất phát từ việc thiếu hiểu biết về quy trình vận hành gạt váng chuẩn kỹ thuật. Bài viết này sẽ mổ xẻ những sai lầm phổ biến mà các kỹ sư vận hành thường hay mắc phải, đồng thời đưa ra giải pháp khắc phục triệt để.

Sai lầm về kiểm soát mực nước (Water Level Control)

Đây là lỗi vận hành phổ biến nhất và cũng gây lãng phí nhất. Thiết bị gạt váng (đặc biệt là dạng ống quay hoặc cầu gạt có hố thu cố định) được thiết kế để hoạt động hiệu quả tại một cao độ mực nước nhất định. Sự sai lệch mực nước dù chỉ vài centimet cũng dẫn đến hai kịch bản tồi tệ.

Trường hợp thứ nhất là mực nước quá cao. Khi nước dâng lên ngập quá lưỡi gạt hoặc tràn vào ống thu, thiết bị sẽ thu chủ yếu là nước trong thay vì váng đặc. Điều này làm tăng tải trọng thủy lực một cách vô ích cho công đoạn xử lý bùn phía sau (máy ép bùn phải ép nhiều nước hơn), đồng thời làm loãng nồng độ bùn thu hồi.

Trường hợp thứ hai nguy hiểm hơn là mực nước quá thấp. Khi cốt nước tụt xuống dưới tầm với của lưỡi gạt, thiết bị sẽ chạy không tải (gạt không khí). Nguy hại hơn, lớp váng dầu mỡ hoặc bùn nổi không được thu gom sẽ tích tụ ngày càng dày, khô cứng lại và đóng bánh trên bề mặt (Scum Caking). Khi mực nước dâng trở lại, lớp váng “bê tông hóa” này sẽ tạo ra lực cản khổng lồ, vượt quá moment xoắn thiết kế của động cơ, dẫn đến gãy trục, vỡ hộp số hoặc đứt xích tải ngay lập tức.

• Giải pháp của Pendin: Luôn duy trì mực nước ổn định qua hệ thống máng răng cưa (V-notch weir) đầu ra. Đối với các bể có mực nước thay đổi (như SBR), bắt buộc phải sử dụng thiết bị thu váng dạng phao nổi tự điều chỉnh (Floating Decanter) thay vì dạng cố định.

Sai lầm về chu kỳ hoạt động (Timing)

Nhiều người vận hành giữ tư duy “càng sạch càng tốt” nên để máy gạt váng chạy liên tục 24/7. Đây là một sự lãng phí không cần thiết và làm giảm tuổi thọ thiết bị.

Khác với máy sục khí phải chạy liên tục để nuôi vi sinh, vận hành gạt váng cần tuân theo chu kỳ tích tụ. Lớp váng cần một khoảng thời gian tĩnh để nổi lên và liên kết lại với nhau thành mảng đủ dày. Việc gạt liên tục khi váng còn quá mỏng sẽ khiến lưỡi gạt mài mòn nhanh chóng và lượng nước bị cuốn theo rất lớn. Ngược lại, nếu cài đặt thời gian nghỉ quá lâu (ví dụ 1-2 ngày mới gạt một lần) sẽ khiến váng bị phân hủy yếm khí, gây mùi hôi thối và sinh ra axit ăn mòn thiết bị.

• Giải pháp của Pendin: Cài đặt Timer dựa trên thực tế phát sinh váng. Thông thường, chế độ tối ưu là chạy 15-30 phút sau mỗi 2-4 tiếng. Đối với hệ thống Tuyển nổi DAF, tốc độ gạt cần được điều chỉnh đồng bộ với lưu lượng nước vào để đảm bảo lớp bùn nổi luôn đạt độ khô lý tưởng (3-5%).

Bỏ qua việc căn chỉnh độ căng xích (Chain Tensioning)

Đối với hệ thống gạt váng xích tải (Chain & Flight) trong bể chữ nhật, việc bỏ bê kiểm tra độ chùng của xích là nguyên nhân số 1 dẫn đến sự cố “trật đường ray” (Derailment).

Sau một thời gian vận hành, dưới tác động của lực kéo và nhiệt độ, xích nhựa hoặc xích Inox đều có xu hướng bị giãn ra. Nếu không được căng chỉnh kịp thời, xích sẽ bị chùng xuống, các thanh gạt sẽ va chạm với đáy bể hoặc thành bể gây kẹt. Nghiêm trọng hơn, xích chùng có thể leo lên đĩa xích (nhảy xích), gây giật cục và phá hủy hoàn toàn hệ thống truyền động.

• Giải pháp của Pendin: Đưa việc kiểm tra độ căng xích vào quy trình bảo trì hàng tháng. Một hệ thống chuẩn phải đảm bảo độ võng của xích nằm trong giới hạn cho phép của nhà sản xuất. Pendin luôn thiết kế cơ cấu tăng đơ (Tensioner) dễ thao tác ngay trên thành bể, giúp người vận hành có thể căng xích mà không cần tháo nước hay lội xuống bể.

Chủ quan với vật thể lạ và sự đông kết

Trong nước thải công nghiệp thường lẫn các vật thể lạ như giẻ lau, bao bì nilon hoặc cành cây. Nếu không có lưới chắn rác thô hiệu quả, các vật thể này lọt vào bể lắng và kẹt vào hệ thống xích tải hoặc trục vít gạt váng. Động cơ vẫn tiếp tục quay trong khi cánh gạt bị kẹt cứng sẽ tạo ra quá dòng, gây cháy motor hoặc gãy chốt an toàn (Shear pin).

Ngoài ra, đối với nước thải chứa nhiều mỡ động vật (như giết mổ, chế biến thực phẩm), vào mùa đông khi nhiệt độ xuống thấp, lớp mỡ bề mặt sẽ đông cứng lại như đá. Việc khởi động hệ thống gạt váng một cách đột ngột vào buổi sáng sớm khi chưa có biện pháp làm mềm mỡ là hành động “bức tử” thiết bị nhanh nhất.

• Giải pháp của Pendin: Luôn kiểm tra trực quan bề mặt bể trước khi khởi động. Đối với các trạm xử lý nước thải nhiều mỡ, Pendin tư vấn lắp đặt thêm hệ thống phun nước nóng hoặc gia nhiệt cục bộ tại máng thu để đảm bảo váng luôn ở trạng thái lỏng hoặc mềm trước khi gạt.

Xem thêm: Thiết bị thu váng, bùn nổi và vai trò trong xử lý nước thải

Kết luận

Thiết bị tốt chỉ phát huy tác dụng khi được đặt trong tay những người vận hành am hiểu. Việc tuân thủ quy trình vận hành gạt váng chuẩn mực không chỉ giúp hệ thống hoạt động bền bỉ, ổn định mà còn tiết kiệm chi phí năng lượng và hóa chất xử lý bùn. Là đơn vị cung cấp giải pháp tổng thể, Pendin không chỉ bàn giao thiết bị, chúng tôi bàn giao cả quy trình vận hành và bảo trì chi tiết (O&M Manual). Nếu hệ thống của bạn đang gặp sự cố thường xuyên, hãy liên hệ với Pendin. Các chuyên gia của chúng tôi sẽ khảo sát, chẩn đoán nguyên nhân và tư vấn giải pháp khắc phục triệt để.

LIÊN HỆ NHẬN BÁO GIÁ & TƯ VẤN KỸ THUẬT

Đội ngũ kỹ sư của Pendin luôn sẵn sàng hỗ trợ Quý khách 24/7.

• Hotline tư vấn: 0972.839.315
• Email yêu cầu báo giá: infor.pendin@gmail.com
• Đăng ký tư vấn trực tuyến: https://pendin.vn/lien-he/